صفحه اصلي   | تماس با ما   | پذيرش مقاله

 

    نسبت مشاركت زنان هيأت علمي به مردان هيأت علمي در سمت‎هاي مديريت دانشگاهي/*سيده مريم حسيني لرگاني مقالات پژوهشی
دوشنبه 24/2/1386

مقاله حاضر با طرح اين سؤال آغاز مي‎شود كه آيا بخش آموزش عالي خواهد توانست از وجود مديران زن بهره‎مند شود؟ ما در برهه‎اي از فرآيند تغيير اجتماعي به سر مي‎بريم كه الگوهاي مديريت موجود با ترديد روبه‎رو شده است و تعداد زنان متخصص در رشته‎هاي گوناگون رو به افزايش است. از جهاتي مي‎توان اين روند را پراهميت تلقي كرد.

سرمايه انساني به عنوان يكي از عوامل مؤثر در پيشبرد اهداف توسعه همه جانبه و پايدار محسوب مي‎شود زنان به عنوان نيمي از افراد جامعه و نيمي از سرماية انساني موجود در كشور به عنوان موضوع و هدف توسعه مطرح هستند. امروزه مديريت هم جزء مسائلي است كه بدون ترديد كليد توسعه و در زمان جز كليد استقلال ملت‎ها مطرح است.

در زمينه آموزش عالي در دنيا، زنان هم در تدريس و هم در مديريت، هنوز نسبت به مديران نياز به مشاركت بيشتري دارند. زنان در حيطه تدريس توانسته‎اند به پيشرفت‎هاي شايان توجهي جهت برابري با مردان دست يابند، اما در مورد مديريت آموزش عالي نتوانسته‎اند به اين همساني برسند. به طوري كه به سختي مي‎توان گفت كه نسبت مردان به زنان در مديريت مياني 5 به 1 و در مديريت عالي 20 به 1 است.

مقاله حاضر كه تحقيقي است با عنوان بررسي مشاركت زنان هيأت علمي در سمت‎هاي مديريت دانشگاهي كه در دانشگاههاي دولتي شهر تهران انجام شده است. وضعيت زنان هيأت علمي مدير را نسبت به مردان هيأت علمي مدير بررسي مي‌نمايد.

نسبت مديران به هيأت علمي به تفكيك زن و مرد

دانشگاه

هيأت علمي زن

مديران زن

نسبت‎مديران‎زن‎به‎هيأت‎علمي

هيأت علمي مرد

مديران مرد

نسبت‎مديران‎مردبه‎هيأت‎علمي

الزهرا

188

65

35%

104

26

25%

هنر

8

5

63%

44

41

93%

تهران

158

41

26%

980

479

49%

تربيت معلم

73

11

15%

221

58

26%

تربيت مدرس

44

9

20%

377

207

55%

علامه طباطبايي

66

20

30%

328

76

23%

بهشتي

94

18

19%

422

100

24%

خواجه نصير

10

3

30%

202

239

118%

اميركبير

35

6

17%

373

147

39%

علم و صنعت

21

8

38%

310

185

60%

پيام نور

21

5

24%

67

73

109%

شريف

25

7

28%

341

84

25%

جمع

743

198

27%

3769

1715

46%

با توجه به داده‌هاي جدول فوق نتيجه مي‌گيريم كه 743 نفر هيأت علمي زن در سال تحصيلي 1385-1384 در دانشگاه‌هاي دولتي شهر تهران مشغول به تدريس هستند، كه از اين تعداد 198 نفر (27درصد) مدير هستند. از تعداد 198 نفر مدير هيأت علمي زن 20 نفر در سطح عالي، 46 نفر در سطح مياني و 132 نفر در سطح عملياتي مشغول به مديريت هستند.

مردان هيأت علمي مشغول به تدريس در دانشگاه‌هاي دولتي شهر تهران در سال 1385-1384، عبارت است از 3769 نفر كه از اين تعداد 1715 نفر (46 درصد) مدير هستند. از تعداد 1715 نفر هيأت علمي مدير مرد، 192 نفر در سطح عالي، 672 نفر در سطح مياني و 851 نفردر سطح عالي مشغول به مديريت هستند.

از اين رو با توجه به داده‌هاي جدول فوق‌الذكر نتيجه مي‌گيريم كه 27 درصد زنان هيأت علمي، در دانشگاه‌هاي دولتي شهر تهران مدير هستند. در مقابل مردان هيأت علمي 46 درصد مديران دانشگاه‌هاي دولتي شهر تهران را شامل مي شوند. بنابراين سهم مردان در مديريت چيزي نزديك به دو برابر زنان است. نابرابري نسبت مشاركت زنان هيأت علمي در سطوح سه گانه مديريتي (عالي، مياني و عملياتي) به مراتب بيشتر از نابرابري حضور زنان هيأت علمي در مديريت است. به گونه‌اي كه از 198 نفر هيأت علمي مدير زن 132 نفر در سطح عملياتي، 46 نفر در سطح مياني و 11 نفر در سطح عالي هستند، اما در مقابل از تعداد 1715 نفر هيأت علمي مدير مرد 851 نفر در سطح عملياتي و 672 نفر در سطح مياني و 192 نفر در سطح عالي هستند.

با توجه به داده‌هاي فوق چنين مي‌توان نتيجه گرفت كه حضور زنان هيأت علمي كه به لحاظ ميزان تحصيلات، تخصص و دانش تقريباً در سطحي برابر با مردان هيأت علمي است؛ اما حضور زنان در مقايسه با مردان بيشتر در سطوح عملياتي و اجرايي است و كمتر از آنها در سطوح عالي (تصميم‌گيري و تصميم سازي) استفاده شده است.

«علي‌رغم اهداف مندرج در برنامه توسعه هزاره سوم ملل متحد (هدف سوم از اهداف هشتگانه توسعه) و قانون برنامه چهارم توسعه كشور مبني‌بر توانمندسازي زنان و مشاركت برابر و هرچه بيشتر آنها در سطوح تصميم‌گيري و تصميم‌سازي، ما نه تنها شاهد افزايش حضور زنان در مشاغل عالي‌رتبه نيستيم بلكه حضور آنها در مديريت عالي دانشگاهي در اكثر دانشگاه‌ها كم‌رنگ و در برخي دانشگاه‌ها (منظور دانشگاه‌هاي فني- مهندسي) بي‌رنگ است. پرداختن به اين مهم مستلزم انجام طرحهاي تحقيقاتي جامعه در سطح ملي در خصوص زنان، مديريت علل و موانع حضور كم رنگ آنان در مشاغل عالي رتبه است.

فراهاني، فاطمه، نقش زنان در آموزش‌عالي از ديدگاه يونسكو، توسعه مشاركت زنان در آموزش‌عالي، تهران: دفتر مطالعات و برنامه‌ريزي فرهنگي و اجتماعي، 1380.

كينگ، اليزابت. م، نقش آموزش زنان در توسعه اقتصادي، ترجمه غلامرضا آزاد ارمكي، تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان، 1376.

United nations educational, scientific and cultural organization, (2002) women and management in higher education a good practice handbook.

* عضو هيات علمي موسه پژوهش و برنامه ريزي آموزش عالي

 

 
 

 
نام :

ايميل:
نظرات:

 
 
 
 

 


سند چشم انداز برنامه بيست ساله

قانون برنامه چهارم توسعه

برنامه پيشنهادی برای وزارت علوم، تحقيقات و فناوری

نظر شما راجع به کیفیت و جذابیت مطالب این شماره خبر نامه چیست؟



 

 

همه پيوندها

 

تمامي حقوق مادي و معنوي اين اثر متعلق به موسسه پژوهش و برنامه ريزي آموزش عالي مي باشد.